Çocuğunuz gece aniden başlayan, boğuk, sert ve alışılmışın dışında sert bir öksürükle uyanıyorsa bu durum sıradan bir soğuk algınlığından farklı olabilir. Özellikle ses kısıklığı, nefes alırken duyulan tiz ses ve gece artan öksürük nöbetleri, krup hastalığının en dikkat çekici belirtileri arasındadır. Bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık görülen krup, solunum yollarında şişmeye neden olarak nefes …
Çocuğunuz gece aniden başlayan, boğuk, sert ve alışılmışın dışında sert bir öksürükle uyanıyorsa bu durum sıradan bir soğuk algınlığından farklı olabilir. Özellikle ses kısıklığı, nefes alırken duyulan tiz ses ve gece artan öksürük nöbetleri, krup hastalığının en dikkat çekici belirtileri arasındadır. Bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık görülen krup, solunum yollarında şişmeye neden olarak nefes almayı zorlaştırabilir.
Krup Öksürüğü Nedir?
Krup öksürüğü, gırtlak ve soluk borusunun üst bölümünde oluşan şişlik nedeniyle ortaya çıkan, köpek havlamasına benzeyen sert ve boğuk öksürüktür. Tıpta laringotrakeit olarak adlandırılan krup hastalığı, çoğunlukla virüslerin neden olduğu bir üst solunum yolu enfeksiyonudur. Özellikle 6 ay ile 3 yaş arasındaki çocuklarda sık görülür. Bununla birlikte daha büyük çocuklarda da ortaya çıkabilir.
Krup Öksürüğü Belirtileri Nelerdir?
Çocuklarda en sık görülen krup belirtileri şunlardır:
- Derinden Gelen Boğuk Sesli Bir Öksürük: Boğuk, sert ve alışılmışın dışında bir öksürük veya fok sesini andıran sert öksürük.
- Ses Kısıklığı: Çocuğun konuşurken veya ağlarken sesinin boğuk çıkması.
- Gece Artan Öksürük: Özellikle uyku sırasında belirginleşen öksürük nöbetleri.
- Nefes Alırken Tiz Ses: Soluk alırken duyulan, stridor adı verilen sert ses.
- Burun Akıntısı ve Ateş: Hastalığın başlangıcında görülebilen soğuk algınlığı belirtileri.
Krup hastalığı başlangıçta burun akıntısı, hafif ateş ve sıradan bir öksürükle kendini gösterir. Ancak solunum yollarındaki şişlik arttıkça öksürüğün sesi değişir. Her çocukta belirtilerin şiddeti aynı değildir. Özellikle dinlenirken duyulan solunum sesi ve nefes alma güçlüğü varsa hemen çocuk doktoruna gidilmelidir.
Krup Öksürüğü Neden Geceleri Artar?
Krup hastalığında öksürük genellikle akşam ve gece saatlerinde daha belirgin hâle gelir. Bazı çocuklar gündüz hafif belirtiler gösterirken gece aniden şiddetli öksürükle uyanabilir. Gırtlak bölgesindeki şişlik, çocuğun dar olan solunum yolundan hava geçişini zorlaştırır. Ağlama ve huzursuzluk da nefes alma güçlüğünü artırır. Bu nedenle gece başlayan havlar tarzda öksürüklerde çocuğun solunumu yakından takip edilmelidir.
Krup Öksürüğü Nasıl Geçer? Evde Ne Yapılır?
Hafif krup vakalarında belirtiler çoğunlukla birkaç gün içerisinde azalır. Ancak krup şüphesi bulunan çocukların, özellikle solunum güçlüğü açısından çocuk doktoru tarafından muayene edilmesi gerekir. Evde çocuğun sakin kalması, yeterli sıvı tüketmesi ve dinlenmesi gerekmektedir. Nefes alırken zorlanan çocuk, uyanıkken kendisini rahat hissettiği dik pozisyonda tutulabilir.
Sıcak buhar solutmak krup tedavisinde önerilmez. Etkinliği kanıtlanmadığı gibi yanık riskine de neden olabilir. Doktor önerisi olmadan öksürük şurubu, antibiyotik veya kortizon içeren ilaçlar kullanılmamalıdır.
Krup Öksürüğü Tedavisi Nasıl Yapılır?
Krup tedavisi, çocuğun belirtilerine ve solunum yollarındaki daralmanın derecesine göre planlanır. Hekim gerekli gördüğünde deksametazon gibi kortikosteroid ilaçlar kullanarak hava yolundaki şişliğin azalmasını sağlar.
Orta ve ağır vakalarda hastane ortamında nebülizatör yoluyla adrenalin uygulanması gerekebilir. Bu tedavi sonrasında çocuğun belirli bir süre gözlem altında tutulması gerekmektedir. Krup genellikle viral kaynaklı olduğundan antibiyotikler rutin tedavide kullanılmaz.
Krup Öksürüğü Kaç Günde Geçer?
Krup hastalığı çoğu çocukta yaklaşık 3 ila 7 gün içerisinde düzelir. Havlar tarzda öksürük özellikle ilk birkaç gece daha belirgin olabilir. Belirtilerin şiddeti zamanla azalırken hafif öksürük ve ses kısıklığı bir süre daha devam eder.
Ancak öksürüğün giderek şiddetlenmesi, solunum güçlüğünün ortaya çıkması veya çocuğun genel durumunun bozulması yeniden muayene gerektirir.
Krup Öksürüğü Ne Zaman Tehlikelidir?
Krupun en önemli riski, üst solunum yolundaki daralmanın nefes almayı zorlaştırmasıdır.
Çocuğun dinlenirken bile nefes alırken tiz ses çıkarması, göğüs kafesinin içeri çekilmesi veya nefes almakta belirgin zorlanması acil değerlendirme gerektirir.
Dudaklarda morarma, aşırı uyku hâli, uyandırmada güçlük, tükürüğünü yutamama veya belirgin solunum sıkıntısı gelişirse 112 aranmalıdır.
Sonuç
Krup öksürüğü, özellikle küçük çocuklarda gece aniden başlayan tok, boğuk bir öksürük ve ses kısıklığıyla kendini gösterir. Çoğu vaka hafif seyretse de solunum yollarında gelişen şişlik bazı çocuklarda ciddi nefes alma güçlüğüne neden olabilir.
İzmir Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Ümran Özmen, çocuklarda krup öksürüğü, tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları ve gece artan öksürük şikayetlerinde tüm tetkik ve bulguları ele alarak kişiye özel tedavi planı uygulamaktadır. Çocuğunuzda krup belirtileri varsa uygun tedavi ve takip için çocuk sağlığı ve hastalıkları doktoruna muayene olmanız gerekmektedir
Krup Öksürüğü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Krup Öksürüğü Bulaşıcı Mıdır?
Evet. Krupa neden olan virüsler öksürme, hapşırma ve yakın temas yoluyla bulaşır. Ellerin sık yıkanması ve hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması bulaşma riskini azaltabilir.
2. Krup Öksürüğü Tekrarlar Mı?
Evet. Çocuklar farklı viral enfeksiyonlar nedeniyle yeniden krup geçirebilir. Ancak sık tekrarlayan ataklarda hava yollarıyla ilgili başka sorunların araştırılması gerekebilir.
3. Krup Öksürüğünde Bal Verilir Mi?
Bir yaşından büyük çocuklarda bal, öksürüğün hafiflemesine yardımcı olabilir ancak krupa bağlı hava yolu şişliğini tedavi etmez. Bir yaşından küçük bebeklere bal verilmemelidir.
4. Krup Öksürüğü Ateş Olmadan Görülür Mü?
Evet. Krup hastalığında ateş her zaman bulunmaz. Bazı çocuklarda yalnızca havlar tarzda öksürük ve ses kısıklığı görülebilir.
5. Krup Geçiren Çocuk Kreşe veya Okula Gidebilir Mi?
Çocuğun ateşi en az 24 saattir ateş düşürücü kullanmadan yoksa, solunum sıkıntısı bulunmuyorsa ve genel durumu iyiyse kreşe veya okula dönüş değerlendirilebilir.
6. Krup Tanısı İçin Akciğer Filmi Çekilir Mi?
Krup tanısı çoğunlukla çocuğun belirtileri ve fizik muayenesiyle konulur. Tipik vakalarda akciğer filmi veya kan testi genellikle gerekli değildir.
7. Krup Öksürüğü Astım Öksürüğünden Nasıl Ayırt Edilir?
Krupta havlar tarzda öksürük ve özellikle nefes alırken duyulan tiz ses ön plandadır. Astımda ise sıklıkla nefes verirken hırıltı görülür. Kesin ayrım için doktor değerlendirmesi gerekir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
